“Het werkte. Tot het niet meer werkte.”

Een gesprek met Paul Smit en Coen Jaakke over groei, cash en mandaat.
Iedereen was tevreden. “En juist dat is vaak het risico,” zegt Paul “Als het goed voelt, stel je minder vragen.” Wat onder de oppervlakte gebeurde, was minder zichtbaar. De cashpositie liep maand na maand iets terug. Geen alarmfase. Geen paniek. Maar wel een patroon.
Aan een andere kant van de organisatie zag Coen Jaakke iets vergelijkbaars ontstaan. “Besluiten duurden langer. Verantwoordelijkheden begonnen te schuiven. En bij een belangrijke beslissing kwamen drie verschillende antwoorden op de vraag wie er eigenlijk mocht beslissen.”
Twee observaties. Eén realiteit. De organisatie was sneller gegroeid dan haar fundament.
Groei maskeert frictie. Omzetgroei wordt al snel gezien als bewijs dat het model werkt. EBITDA als bevestiging van winstgevendheid. Maar cash vertelt een ander verhaal.
“Voorraad bouwde sneller op dan de omzet,” legt Paul uit. “Kosten werden verkeerd geclassificeerd. Contractvoorwaarden waren nooit echt doorgerekend op hun cash-effect. Boekhoudkundig klopte het, maar het stuurde niet.”
Aan governance-kant zag Coen een parallel. “Structuren waren ooit logisch ingericht, maar nooit geactualiseerd. Contracten sloten niet meer aan op de praktijk. Besluiten werden genomen op basis van vertrouwen, niet op basis van expliciet mandaat.” Dat werkt, zolang het eenvoudig blijft. Maar groei maakt niets eenvoudiger.
Het kantelpunt kwam niet met een crisis. Het kwam met vragen.
Waarom daalt de cash? Wie beslist dit eigenlijk? Welke afspraak is leidend als het schuurt?
“Op het moment dat niemand precies kan uitleggen wat er gebeurt, weet je dat het niet om optimalisatie gaat,” zegt Paul.
“En als drie mensen denken dat zij mogen beslissen, is het geen capaciteitsprobleem,” vult Coen aan. “Dan ontbreekt helderheid.” Wat hier zichtbaar werd, is precies waar disciplines elkaar raken.
Finance ziet waarde die weglekt. Legal ziet mandaat dat vervaagt. De organisatie voelt alleen druk.
De oplossing zat niet in méér lagen of extra dashboards. Eerst werd het fundament hersteld. Registraties werden opgeschoond. De maandafsluiting werd strak georganiseerd. Er werd gewerkt met echte value drivers in plaats van losse KPI’s. Cashflow werd wekelijks inzichtelijk gemaakt, gekoppeld aan volumes, marges, voorraad en betaaltermijnen.
Tegelijkertijd werd helder gemaakt wie waarvoor verantwoordelijk is. Welke besluiten waar horen. Welke afspraken leidend zijn. Geen nieuwe bureaucratie, wel expliciete kaders. Binnen enkele weken veranderde het gesprek in de boardroom.
Van onzekerheid naar afweging.
Van aannames naar inzicht.
Van discussie naar richting.
“Rust ontstaat niet doordat alles simpeler wordt,” zegt Coen. “Rust ontstaat doordat het duidelijk wordt.”
Wat hier gebeurde, is geen uitzondering. Het is een patroon in veel groeiende organisaties. Winst wordt verward met gezondheid. Vertrouwen met structuur. Groei met volwassenheid.
Waar het uiteindelijk om draait, is samenhang. Finance zonder governance mist houvast. Governance zonder financieel inzicht mist scherpte.
En precies daar ligt de kracht van fractional leadership: niet één perspectief dat optimaliseert binnen zijn eigen silo, maar meerdere disciplines die samen naar hetzelfde fundament kijken. Niet vanaf de zijlijn. Maar in de operatie.
Paul Smit - Founder SPYNE | I help companies build financial clarity, strengthen cash performance and protect enterprise value.
Coen Jaakke - Partner bij SPYNE | I help companies design governance, clarify decision rights and safeguard sustainable growth.
Oorspronkelijk gepubliceerd op LinkedIn.